خويش چنين مجازات شده‌اند و خود مقدّمهء آن را فراهم آورده‌اند چنان كه فرموده : * ( فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ الله قُلُوبَهُمْ ) * صف : 5 . يعنى چون منحرف شدند خدا قلوبشان را منحرف كرد . ايضا * ( ثُمَّ انْصَرَفُوا صَرَفَ الله قُلُوبَهُمْ . . . ) * توبه : 127 . غافلات * ( إِنَّ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ الْغافِلاتِ الْمُؤْمِناتِ لُعِنُوا فِي الدُّنْيا وَالآخِرَةِ ) * نور : 23 . مراد از غافلات زنانى است كه از زنا بىخبر و نسبت به آن بىتوجّه‌اند يعنى آنان كه بزنان عفيف و بىخبر و مؤمن ، نسبت زنا ميدهند در دنيا و آخرت مورد لعنت خدايند . غلب : و غلبه : پيروزى . مقهور كردن حريف . * ( كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ الله . . . ) * بقره : 249 . اى بسا گروه كم كه باذن و يارى خدا بر گروه كثير پيروز شدند * ( وَالله غالِبٌ عَلى أَمْرِه وَلكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ) * يوسف : 21 . خدا بر كار خود پيروز است و در كار خود عاجز نيست ليكن بيشتر مردم نميدانند . * ( غُلِبَتِ الرُّومُ . ) * * ( فِي أَدْنَى الأَرْضِ ) * روم : 2 و 3 . رجوع شود به « روم » . * ( إِنَّ الَّذِينَ يُحَادُّونَ الله وَرَسُولَه أُولئِكَ فِي الأَذَلِّينَ . كَتَبَ الله لأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِي إِنَّ الله قَوِيٌّ عَزِيزٌ ) * مجادله : 21 و 22 . ظاهرا اذلّ بودن براى آن است كه با خدا و رسولش دشمنى كرده‌اند چون خدا بسيار عزيز و قوى است . لذا دشمن اذلّ خواهد بود نه ذليل . مفعول * ( « لأَغْلِبَنَّ » ) * را بايد از * ( « يُحَادُّونَ » ) * بدست آورد يعنى « لاغلبنّ على المحادّين » معنى آيه چنين است : آنان كه با خدا و رسول دشمنى ميورزند در رديف ذليلترين اشخاص - اند خدا حكم و حتمى كرده كه من و پيامبرانم حتما حتما بر دشمنان پيروز خواهيم بود كه خدا نيرومند و تواناست . بنظرم مراد از غلبه بقاء دين خدا و كوبيده شدن دشمنان حق است يعنى : آنان كه در هر عصر با پيامبران مخالفت كرده و خواسته‌اند جلو حق را بگيرند سرنوشتشان كوبيده شدن و